Yükseköğretim Kanununda Neler Değişiyor?
TBMM sunulan kanun teklifiyle öğrenci affı dahil olmak üzere 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda birçok maddede değişiklik öngörülüyor.
Yükseköğretim mevzuatı uzun süredir kapsamlı bir değişiklik bekliyordu. Son yıllarda Anayasa Mahkemesi kararları, uygulamada ortaya çıkan sorunlar, uluslararasılaşma hedefleri, akademik etik tartışmaları ve yükseköğretim kurumlarının değişen ihtiyaçları, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun birçok hükmünün yeniden ele alınmasını zorunlu hale getirdi.
Bu kapsamda TBMM Başkanlığına "Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" sunuldu.
Teklif yalnızca 2547 sayılı Kanunda değil; 2809 sayılı Kanun başta olmak üzere çeşitli kanunlarda da değişiklikler öngörüyor. Bununla birlikte yükseköğretim camiasını doğrudan ilgilendiren düzenlemelerin önemli bölümü 2547 sayılı Kanunda yer alıyor.
Delialioğlu.com olarak hazırladığımız karşılaştırma cetvelinde teklif maddeleri mevcut hükümlerle birlikte karşılaştırmalı şekilde incelenmiştir. Böylece teklifin hangi maddeleri değiştirdiği ve uygulamaya neler getireceği kolaylıkla görülebilmektedir.
Teklifte Öne Çıkan Düzenlemeler
Kanun teklifinde dikkat çeken başlıca değişiklikler şu şekilde özetlenebilir:
67 yaşını dolduran öğretim üyelerinin sözleşmeli çalıştırılmasına ilişkin sistem yeniden düzenleniyor. Sözleşme süreleri bir yıldan iki yıla çıkarılırken, YÖK'e kontenjan ve uygulama esaslarını belirleme yetkisi veriliyor. Ayrıca sözleşmeli çalıştırılan öğretim üyelerinin ek ders, geliştirme ödeneği ve akademik teşvikten yararlanmasına yönelik yeni hükümler getiriliyor.
Azami öğrenim süresi sonunda öğrencilerin hakları yeniden şekillendiriliyor. Özellikle uygulamalı eğitim ve intörnlük süreçleri bakımından yaşanan tereddütlerin giderilmesi, teorik ve uygulamalı dersler açısından ek sınav ve tekrar haklarının netleştirilmesi amaçlanıyor.
Akademik etik alanında önemli yaptırımlar öngörülüyor. Başkaları adına ücretli veya ücretsiz tez, makale, kitap ve benzeri akademik çalışma hazırlayan ya da buna aracılık eden kişiler hakkında disiplin ve ceza hükümleri genişletiliyor. Ayrıca bu çalışmalarla diploma veya akademik unvan elde edilmesi halinde bunların geri alınmasına yönelik hükümler getiriliyor.
Disiplin soruşturmalarında savunma hakkı yeniden düzenleniyor. Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda ifade alma, savunmaya davet, soruşturma evrakını inceleme ve savunma usullerine ilişkin ayrıntılı hükümler kanuna ekleniyor.
Yurt dışındaki yükseköğretim faaliyetleri genişletiliyor. YÖK'ün taraf olduğu uluslararası protokoller kapsamında yurt dışında açılacak akademik programlarda öğretim elemanlarının görevlendirilebilmesine ve yurt dışında akademik birim kurulabilmesine yönelik yeni düzenlemeler getiriliyor.
Teknoloji Transfer Ofislerinin (TTO) yapısı güçlendiriliyor. Üniversitelerin ortak teknoloji transfer ofisi kurabilmesi, fikri mülkiyet haklarının daha etkin yönetilmesi ve buluşların ticarileştirilmesine yönelik yeni hükümler öngörülüyor.
Vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik idari tedbirler yeniden düzenleniyor. Faaliyet izninin geçici durdurulması, garanti üniversite uygulaması ve öğrenci mağduriyetinin önlenmesine ilişkin ayrıntılı hükümler kanun seviyesine taşınıyor.
Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyelerinin özlük haklarına ilişkin iyileştirmeler yapılıyor ve kurulda geçirilen sürelerin meslekte geçmiş sayılması sağlanıyor.
Döner sermaye ödemelerinde, özellikle yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ile araştırma görevlilerine yönelik yeni ödeme esasları getiriliyor.
Uygulamaya Etkisi Yakından Takip Edilecek
Teklif henüz yasalaşmış değil. Önümüzdeki süreçte TBMM komisyonlarında ve Genel Kurul çalışmalarında maddeler üzerinde değişiklik yapılması da mümkün.
Bununla birlikte teklifin mevcut hali dahi yükseköğretim kurumlarının personel yönetiminden öğrenci işlerine, disiplin hukukundan akademik etik uygulamalarına kadar birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor. Özellikle üniversite yöneticileri, personel daireleri, öğrenci işleri birimleri, hukuk müşavirlikleri ve akademisyenlerin süreci yakından takip etmelerinde fayda bulunuyor.
Delialioğlu.com olarak hazırladığımız karşılaştırma cetveli ile teklifin her maddesini mevcut düzenleme ile karşılaştırmalı olarak inceleyebilir, yasama sürecindeki gelişmeleri de takip edebilirsiniz. Yeni değişiklikler oldukça analizlerimizi güncellemeye devam edeceğiz.
